ستارگان معرفت - 10
39 بازدید
تاریخ ارائه : 10/13/2014 10:09:00 AM
موضوع: رجال و تراجم

ستارگان معرفت - قسمت دهم

سيد احمد بن طاووس‏

سيد جمال الدين، احمد بن موسى بن جعفر بن طاووس حسينى حلى از علماى بزرگ قرن هفتم هجرى است.

نسب‏

آشناترين سخن در نسب سيد جمال الدين، احمد بن موسى بن طاووس اين است كه او برادر سيد ابن طاووس، صاحب كتاب اقبال است.

از جمله اجداد بزرگوار او، شيخ طوسى و شيخ ورام بن ابى فراس، صاحب مجموعه ورام هستند.

لقب ابن طاووس و آل طاووس بخاطر جد بزرگ آنان ابو عبد الله، محمد بن اسحاق به اين خاندان داده شده كه در اثر جمال و حسن صورت به طاووس ملقب شده است.

سلسله شريفه آل طاووس منتهى به داوود، برادر رضاعى امام صادق عليه السلام مى‏باشد.

داوود كسى است كه وقتى در زندان بود، امام صادق عليه السلام دعاى معروف« ام داوود»، از اعمال نيمه رجب، را به مادر او آموخت و بدين وسيله فرزندش از زندان نجات يافت.

خاندان‏

خاندان آل طاووس همچون گوهرى در بين مسلمين مى‏درخشد و در اين خاندان نيز، ده‏ها درّ ناب با درخشندگى خود چشم همگان را خيره كرده‏اند و اين سؤال و تعجب را براى همه تداعى كرده‏اند كه چگونه مى‏شود يك خاندان اين همه فضيلت را يك جا در خود جمع كند! در يك تفحص اجمالى اسامى بيش از 20 عالم بزرگوار را در يك مقطع كوتاه زمانى در اين خاندان مى‏توان مشاهده كرد. علمايى همچون سيد رضى الدين على، صاحب« اقبال»، فرزندان او محمد و على، كه كتاب كشف المهجة را براى آنان نوشته است و...

علمايى كه هر كدام از آنان كتبى گرانقدر در علوم مختلف به يادگار گذاشته‏اند.

نقابت‏

از جمله فضائل ارزشمند اين خاندان جليل القدر، نقابت طالبيان است.

در عصر عباسى نقيب طالبيان رياست تمام سادات عصر خويش را به عهده داشته و مرجع حل اختلافات و دعاوى سادات بوده و امين‏ترين فرد در بين سادات براى اين منصب انتخاب مى‏شده است. شرط اساسى ديگر براى اين منصب، داشتن علم و اجتهاد بوده است.

در ارزش اين منصب همان بس كه بزرگى چون سيد ابن طاووس، از جمله افتخارات خود اين را مى‏داند كه نقابت طالبيان به او واگذار شده است.

نقابت طالبيان در بين اين خاندان جليل القدر تا چندين نسل ادامه داشت.

گفتار بزرگان‏

مقام سيد ابو الفضائل به قدرى بلند و عالى است كه هر بزرگى نام او را مى‏برد، سرِ كُرنش و تعظيم خم مى‏كند.

تمام كسانى كه در نوشته‏هاى خود نامى از اين بزرگوار برده‏اند، جز ستايش و تعريف هيچ ندارند.

بنا به شهادت تمام بزرگان، سيد احمد بن طاووس متبحر در علوم مختلف بوده است. او قله‏هاى رفيع علوم مختلف از جمله فقه، اصول فقه، كلام، شعر، ادبيات و... را درنوَرديده است.

با اينكه فرزندان سيد موسى بن جعفر چهار نفر بوده‏اند، اما بيشتر اوقات سيد على و سيد احمد رحمة الله عليهما يك جا ذكر مى‏شوند و تنها سيد احمد به دنبال سيد على ياد مى‏شود و كسى كه با مقام علمى و تقوايى سيد على آشنا باشد مقام و منزلت سيد احمد را هم درك خواهد نمود.

مشايخ‏

از جمله مشايخ سيد جمال الدين بن طاووس مى‏توان به افراد ذيل اشاره كرد:

1- شيخ نجيب الدين ابن نما حلى 2- شيخ يحيى بن محمد سوراوى 3- سيد فخار بن معد موسوى 4- سيد احمد بن يوسف علوى‏

شاگردان‏

بارزترين شاگردان سيد عبارتند از:

1- علامه حلى( ره) 2- حسن بن داوود حلى، صاحب كتاب رجال ابن داوود 3- سيد عبد الكريم بن طاووس، فرزند بزرگوار او

تأليفات‏

شاگرد برجسته سيد در كتاب رجال خود، تأليفات استاد را 82 جلد شمرده است.

اين كتاب‏ها در علوم مختلف نوشته شده، اما متأسفانه همه آنها به دست ما نرسيده است.

تعدادى از تأليفات سيد احمد عبارتند از:

1- بناء المقالة الفاطمية في نقض الرسالة العثمانية 2- ملاذ علماء الإمامية، در فقه 3- الفوائد العدة، در اصول فقه 4- الثاقب المسخّر على نقض المشجّر، در اصول دين 5- الروح، در رد ابن ابى الحديد 6- شواهد القرآن 7- بشرى المحققين، در فقه و...

سيد احمد بن طاووس اولين كسى است كه تقسيم معروف روايت به چهار قسم صحيح و موثق و حسن و ضعيف را عنوان كرد.

اين نظريه تا زمان علامه مجلسى مقبوليت عام داشت؛ لكن علامه مجلسى تقسيم را گسترش داد و چند قسم ديگر به آن افزود و تعداد اقسام حديث به بيش از 9 قسم افزايش يافت.

وفات‏

سيد احمد بن موسى پس از عمرى پر بار، كه تمام آن را در راه تزكيه نفس و هدايت مردم و اعتلاى نام مقدس ائمه اطهار عليهم السلام گذراند، در سال 673 هجرى در شهر حله ديده از جهان فرو بست و به سوى معشوق حقيقى شتافت.

قبر آن بزرگوار، كه منشأ كرامات و ملجأ دردمندان است، در شهر حله معروف است و دوستداران عترت پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم همواره به زيارت آن قبر شريف مى‏روند.

مرقد شريف سيد احمد ابن طاووس پس از سال‏ها فراموشى دوباره رونق يافته است. اين رونق دوباره، بعد از خوابى بود كه شخصى از صالحين در مورد محل مرقد آن بزرگوار ديد و در نتيجه مرقد او دوباره مرمت شد و مورد توجه خاص و عام واقع گشت.