ستارگان معرفت - 7
42 بازدید
تاریخ ارائه : 10/14/2014 1:53:00 PM
موضوع: رجال و تراجم

ستارگان معرفت - قسمت هفتم

سيد فِخار بن مَعدّ موسوى‏

ولادت‏

سيد شمس الدين، فِخار بن مَعَدّ موسوى، از علماى بزرگوار قرن ششم و هفتم هجرى و از بزرگان شهر حله است، شهرى كه در قرون متمادى مهد علم و عالمان بوده است.

او از فرزندان ابراهيم مجاب، نوه امام كاظم عليه السلام است. نسب وى با ده واسطه به امام هفتم شيعيان، حضرت موسى بن جعفر عليهما السلام مى‏رسد.

شخصيت علمى‏

فخار بن معد با هم‏شاگردى خود، ابن نما، دو شاگرد ممتاز ابن ادريس مى‏باشند و نگهبان و حافظ مكتب فقهى او و ادامه دهنده آن به شمار مى‏روند.

ابن ادريس اولين كسى بود كه پس از يك قرن در مقابل فتاواى شيخ طوسى ايستاد و با ديده تحقيق و نقد به آنها نظر افكند؛ چرا كه قبل از او به خاطر عظمت مقام شيخ طوسى، هيچ يك از فقها به خود اجازه مخالفت با شيخ را نمى‏داد و فتاواى او نوعى تقديس پيدا كرده بود.

فخار بن معد نيز، كه در مكتب ابن ادريس پرورش يافته بود، راه استاد را ادامه داد و مكتب استاد را به نهايت درجه شكوفايى رساند و در اين مورد دنباله رو استاد خويش بود.

سيد فخار نه تنها فقيه و اصولى بود بلكه شاعر و اديبى بزرگ و مورخى توانا نيز به شمار مى‏رفت و در شمار علماى نسّابه قلمداد مى‏شود.

خاندان‏

خاندان ابن معد نيز مانند بسيارى از بزرگان حله، سراسر مجد و عظمت و افتخار است.

پدر او از بزرگان و شخصيت‏هاى برجسته زمان خويش به شمار مى‏رفت و سيد فخار در ابتدا افتخار شاگردى محضر پدر را داشت.

سيد دو برادر داشت، يكى احمد بن معد كه مردى پرهيزكار و با تقوا و شاعر بود و ديگر محمد بن معد كه مانند برادر خويش از فقهاى اماميه و علماى حله قلمداد مى‏شد.

فرزند او عبد الحميد بن فخار بن معد نيز از فضلا و محدثين شيعه بوده و كتابى نيز از او نقل شده است.

على بن عبد الحميد هم كه نوه سيد فخار است از جمله فقها و نامداران عصر خويش بوده و كتاب ارزشمند« الأنوار المضيئة» در شرح زندگانى و فضائل امام عصر حجة بن الحسن عجل الله تعالى فرجه الشريف از او به يادگار مانده است كه يكى از منابع و مآخذ بحار الانوار هم مى‏باشد.

اساتيد

سيد فخار بن معد كه در مهد علم و دانش پرورش يافته بود به اساتيد آن ديار اكتفا نكرد و براى كسب دانش به كربلا، نجف، كوفه و بغداد نيز مهاجرت نمود و از اساتيد آن شهرها نيز بهره‏ها برگرفت.

در كتب رجال بيش از 20 نفر از بزرگان نام برده شده كه سيد از آنان اجازه نقل حديث گرفته، از جمله:

1- پدر بزرگوارش معد بن فخار موسوى 2- ابن ادريس حلى م 598 هجرى 3- شاذان بن جبرئيل قمى 4- ابو منصور، حسن بن معيه علوى 5- يحيى بن حسن بن بطريق حلى صاحب كتاب« العمدة» 6- ابن سكون حلى 7- سيد قريش بن مهنّا 8- محمد بن على بن شهر آشوب مازندرانى نويسنده كتاب المناقب‏

شاگردان‏

در دامان اين عالم بزرگوار علما و فقهاى بزرگى پرورش يافته‏اند كه هر يك چون خورشيدى در آسمان بى انتهاى علم و اجتهاد مى‏درخشند از جمله:

1- فرزندش سيد عبد الحميد بن فخار 2- محقق حلى، صاحب كتاب« شرايع الإسلام» 3- شيخ سديد الدين حلى، پدر علامه حلى 4- سيد رضى الدين، على بن طاووس 5- سيد جمال الدين، احمد بن طاووس 6- شيخ يحيى بن احمد حلى، پسر عموى محقق حلى‏

تأليفات‏

آنچه از كتب و نوشته‏هاى فخار بن معد به دست آمده عبارتند از:

1- الحجة على الذاهب إلى تكفير أبي طالب، يا إيمان أبي طالب عليه السلام 2- الروضة في الفضائل و المعجزات 3- المقباس في فضائل بني العباس‏

وفات‏

اين عالم بزرگوار كه بزرگترين افتخارش خدمت به خاندان و عترت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله بود و عمر خويش را در اين راه صرف نمود، در سال 630 هجرى و در شب هفدهم ماه مبارك رمضان به سوى معبود شتافت و به مهمانى دائمى خداوند نائل شد. پيكر مطهر او را در كربلاى معلاّ و در جوار بارگاه سيد الشهداء عليه السلام به خاك سپردند.