ستارگان معرفت - 5
20 بازدید
تاریخ ارائه : 10/11/2014 1:34:00 PM
موضوع: رجال و تراجم

ستارگان معرفت قسمت پنجم :

ورام بن ابى فراس‏

ولادت‏

ورام بن ابى فراس از علماى قرن ششم و هفتم هجرى است. ولادت او در شهر حله بود، شهرى كه مركز تشيع و فقاهت در قرون متمادى بوده است.

خاندان‏

ورام بن ابى فراس جد مادرى سيد رضى الدين بن طاووس است. نسب او به قبيله بنى حمدان مى‏رسد و از نسل مالك اشتر نخعى، صحابى با وفا و سردار بزرگ امير المؤمنين عليه السلام است كه چيزى جز رشادت و وفادارى به امير المؤمنين عليه السلام در كارنامه‏اش نيست.

خاندان آل طاووس از نظر فضل و تقوا و علم براى همه شناخته شده‏اند. پدر ورام از بزرگان دين و از فقهاى جليل القدر است.

برادر او، مجير الدين، جعفر بن ابى فراس هم از علما و فقهاى معروف زمان خود بوده كه در سال 626 هجرى در بغداد وفات يافته و بدن او را به نجف منتقل كرده، در جوار امير المؤمنين عليه السلام به خاك سپرده‏اند.

همسر ورام از نوادگان شيخ طوسى است و به همين جهت سيد ابن طاووس در كتب خود گاهى مى‏گويد« جد من ورام بن ابى فراس» و گاهى مى‏گويد« جد من شيخ طوسى» كه در حقيقت جد بزرگ او است.

از جمله اجداد ورام، ابو الفتح است كه خلعت خود را از خليفه فاطمى( در مصر) گرفت و در براندازى حكومت عباسيان از ياران« بساسيرى» بود و با هبة الله شيرازى، از بنيانگذاران اسماعيليه، هم مكاتباتى داشته است.

مقام علمى و معنوى‏

در شناخت مقام علمى و معنوى ورام ديدن مؤلفات او بسيار گويا و روشن است.

علاوه بر آن، گواهىِ انسانى زاهد و متقى مانند سيد ابن طاووس بهترين دليل براى ماست. سيد در فلاح السائل مى‏فرمايد:« جد من، ورام بن ابى فراس، از كسانى بود كه به عمل آنها تمسك مى‏شود و مى‏توان به اعمال آنها استناد جست».

شيخ منتجب الدين هم او را به عنوان امير زاهد و فقيه ياد كرده است و گفته: من او را در حله ديده‏ام و همچنان بود كه شنيده بودم( از نظر فضائل و بزرگوارى).

شرح حال‏

آنچه مسلّم است خاندان ابو فراس تا چند نسل جزء نظاميان و از فرماندهان لشگر بوده‏اند. ورام نيز همان شغل را انتخاب كرد و تا چندى جزء اميران لشگر بود اما با لطف الهى همه مناصب را كنار زد و راه زهد پيشه كرده، از بزرگان تقوا و ديانت شد.

اساتيد و شاگردان‏

در اين زمينه اطلاع چندانى در دست نيست. از اساتيد او نام سيد ابو الحسن عريفى علوى و سديد الدين محمود حمَّصى در كتب رجال آمده است.

از جمله شاگردان او نيز نام محمد بن جعفر، معروف به ابن مشهدى يافت شده است.

تأليفات‏

1- تنبيه الخواطر و نزهة النواظر، معروف به مجموعه ورام كه بيشتر شهرت مؤلف بخاطر همين كتاب است. اين كتاب از مآخذ بحار الانوار نيز مى‏باشد.

2- مسألة فى المواسعة و المضايقة و...

وفات‏

شيخ ورام بن ابى فراس در سال 605 هجرى، در ماه محرم الحرام و در شهر حله به ديار باقى شتافت و بدن مطهر او را در همان جا دفن نمودند.