ستارگان معرفت - 2
23 بازدید
تاریخ ارائه : 10/7/2014 8:58:00 AM
موضوع: رجال و تراجم

ستارگان معرفت قسمت دوم

على بن يونس نباطى بياضى‏

ولادت‏

تاريخ دقيق ولادت شيخ زين الدين، ابو محمد، على بن يونس نباطى بياضى مشخص نيست؛ اما آنچه شيخ آقا بزرگ تهرانى نيز تأييد كرده ولادت او را در حدود سال‏هاى 804 يا 805 هجرى نشان مى‏دهد.

شخصيت‏

بنابر شهادت بزرگان از علما و شاگردان، او عالمى فاضل و محقق، فقيه، مفسر و متكلم بوده و در عين حال اديبى فرزانه و شاعر بوده است. همچنان كه با اندك تأملى در آثار او به خوبى جنبه‏هاى فراوان علمى و روحى او بر انسان آشكار مى‏گردد.

شيخ على نباطى در كمالات روحى و سير معنوى نيز به بالاترين درجات ممكن رسيده و ولايت ناب در سراسر نوشته‏هاى او مشهود است.

در كلمات و سخنان بزرگان پيرامون شخصيت او جز مدح و ستايش هيچ نمى‏بينيم؛ چرا كه هر كس نظر به شخصيت والاى او كرده جز كمالات روحى و اخلاقى نديده است.

منطقه جبل عامل‏

ديار جبل عامل در قرن‏هاى نهم و دهم اوج شكوفايى خود را مى‏گذراند. با نگاهى گذرا به تاريخ اسلام در اين دو قرن مى‏بينيم كه بسيارى از علماى تشيع از آن سامان برخاسته ‏اند.

با اين حال، يكى از مناطقى كه بيشترين ظلم‏ها را ديده و بزرگ‏ترين فجايع بشرى در آن اتفاق افتاده منطقه جبل عامل است.

در قرون 11 و 12 هجرى بارها جبل عامل مورد حمله ياغيان و طاغيان قرار گرفت به طورى كه در يك حمله 40 هزار شيعه كشته شدند و زن‏هايشان به اسارت گرفته شد و بقيه ساكنان آنجا كوچ داده شدند.

در حمله ‏جزّار به جبل عامل تنها در كتابخانه شيخ على خاتون آبادى‏پنج هزار نسخه خطى‏ به آتش كشيده شد و چه بسيار كتاب‏ها كه زير خروارها خاك مدفون گشت.

در اين بين نام و آثار بسيارى از علماى آن منطقه به فراموشى سپرده شد و متأسفانه آنها كه به دست ما رسيده بسيار ناچيز است و اندكى است از بسيار! آرى، از جمله چيزهايى كه در اين فجايع از بين رفته شرح حال بزرگانى چون على بن يونس نباطى است كه آگاهى مختصرى پيرامون زندگى او داريم.

اساتيد

با آنكه در خطّه جبل عامل علماى فراوانى مى‏زيسته‏اند و قاعدة هر طالب علم از محضر بسيارى از آنان بهره مى‏برد، اما از اساتيد شيخ على نباطى تنها نام دو نفر يافت شده كه عبارتند از:

1- سيد زين الدين على بن دقماق 2- شيخ جمال الدين احمد بن حسين بن مطهر

شاگردان‏

او كه حدود 70 سال در مهد علم و دانش مى‏زيسته و درياى موّاج علم و دانش بوده يقينا شاگردان فراوانى تربيت نموده است؛ اما حوادث روزگار تنها اجازه رسيدن نام سه تن از آنان را به ما داده است:

1- شيخ ناصر بويهى م 853 هجرى 2- شيخ ابراهيم بن على كفعمى، صاحب مصباح، م 905 هجرى 3- شيخ شرف الدين بن سليمان.

تأليفات‏

گرچه حوادث تلخ تاريخ ما را از دستيابى به شرح حال بسيارى از بزرگان محروم كرده، اما خوشبختانه مؤلفات و كتب آنان زبانى گويا در بيان فضائل و شخصيت‏هاى علمى و دينى آن بزرگواران دارد.

از شيخ بزرگوار، زين الدين نباطى بياضى كتاب‏هاى فراوانى به يادگار مانده كه در علوم و موضوعات مختلفى هستند و در اينجا تنها به ذكر چند كتاب بسنده مى‏كنيم:

1- الصراط المستقيم إلى مستحقي التقديم، كتابى ارزشمند در اثبات ولايت امير المؤمنين عليه السلام است.

2- الرسالة اليونسية، كه شرح المقالة التكليفية شهيد اول است.

3- زبدة البيان و إنسان الإنسان، منتخب مجمع البيان است.

4- الباب المفتوح إلى ما قيل في النفس و الروح( علامه مجلسى تمام آن را در جلد السماء و العالم بحار آورده است).

5- مختصر الصحاح، در علم لغت.

6- منخل الفلاح، كه مختصر« مختلف الشيعة» علامه حلى است.

7- المقام الأسنى في تفسير أسماء الله الحسنى.

8- ديوان اشعار.

9- ذخيرة الإيمان يا أرجوزة في الكلام، كه منظومه‏اى است در علم كلام.

و...

وفات‏

در زندگى مرحوم بياضى مسئله وفات و سال و تاريخ آن بسيار روشن است، چرا كه برادر بزرگ مرحوم كفعمى، كه هم عصر او بوده، تاريخ وفات او را ذكر كرده است.

علامه بياضى، پس از يك عمر سراسر تلاش و مجاهده در سال 877 هجرى در حالى كه حدود 70 سال از عمرش مى‏گذشت به سوى دوست شتافت و غمى بزرگ بر جان و دل شاگردان و اطرافيان خود گذاشت.